Para achar palavras e expressões, tecle Ctrl+F.
6ª videoaula:
EKZERCO 7.6
151. Ĉu vi volus, ke mi aĉetu kafon, panon kaj buteron?
152. Kiam vi komencus skribi, se vi estus poeto?
153. Ĉu estas urĝe, ke mi venu hodiaŭ mem?
154. Kiel vi helpus, se vi estus pli forta?
155. Ĉu vi multe ŝatus, se li revenus de vojaĝo hodiaŭ?
156. Kio estu farita nun, aŭ poste?
157. Ĉu vi skribu per krajono, aŭ per plumo?
158. Kial vi estus malĝoja, se vi ne studus en la fakultato?
159. Ĉu vi helpu min, ĉar mi estas via amiko?
160. Kiel oni lernu, por ke oni sciu la veron?
161. Ĉu vi restu ĉi tie, ĝis mi revenos?
162. Kiu volas, ke vi lernu Esperanton?
163. Ĉu vi trinkus sukon el citrono, se vi soifus?
164. Kion vi loĝus, se vi estus riĉa sed tamen simpla?
165. Ĉu vi dormus nun, se vi estus laca, kvankam la futbal-ludo en la televido estas tre bona?
166. Kio brilus en la nokto, se ne estus la luno?
167. Ĉu estas necese, ke vi estu en via oficejo hodiaŭ, en la dimanĉo?
168. Kiam vi estus preta por la vojaĝo?
169. Ĉu vi volus, ke li helpu vin?
170. Kia vi estus, se vi gajnus la unuan premion de la loterio?
171. Ĉu vi restu forta, kvankam estas malfacile?
172. Kio estus belega hodiaŭ en la tuta mondo?
173. Ĉu vi laborus pli, se via salajro estus pli alta?
174. Kial estas grave, ke vi aŭskultu nun?
175. Ĉu vi venus, se mi vokus vin?
****
126. Kiu ŝatus, ke la robotoj laboru en ĉiu peza laboro?
127. Ĉu vi dormus en la klasĉambro, dum la instruisto instruus?
128. Kiel vi fartus, se vi reestus juna?
129. Ĉu estas necese, ke ni parolu milde ol kolere?
130. Kiam vi helpus en la studo, se mi vokus?
131. Ĉu vi volus, ke ni spektu la filmon en la kanalo 8, aŭ la lastan ĉapitron de la dramserio en la kanalo 3?
132. Kio estu manĝata, por ke ni estu sanaj en nia maljuneco?
133. Ĉu vi helpus, se vi scius, ke la kvalito de la laboro dependus de vi?
134. Kial urĝas, ke ili venu rapide?
135. Ĉu vi starus, dum mi parolus al vi?
136. Kia vi estus, se vi estus la sola homo en la fabriko plena de robotoj?
137. Ĉu ni iru bicikli nun, kvankam estas tre malvarme ekstere?
138. Kio okazus al vi, se artefaritaj intelektuloj laborus por vi en ĉiuj aferoj?
139. Ĉu vi laboru, por ke via familio havu manĝon kaj pagu la monatajn fakturojn?
140. Kiam vi preferus, ke ni komencu studi pri algoritmologio?
141. Ĉu vi kantus per via kontralta voĉo, se mi ludus per mia kontrabaso?
142. Ĉu vi mensogus, se li demandus pri via aĝo?
143. Kial estas necese, ke ni studu ĝis la fino?
144. Kio estus en via vojaĝovalizo, se vi vojaĝus tra la tuta ŝtato?
145. Ĉu vi atendu min, dum mi vestiĝas?
146. Kial necesas, ke mi parolu kun la pastro?
147. Ĉu vi restus ĉe mi, se vi povus?
148. Kiel vi fartus, se vi ne dormus?
149. Ĉu vi estu ĝentila, ĉar ŝi estas maljuna?
150. Kio okazus, se subite pluvus dum la festo sur la placo?
101. Ĉu vi volus, ke ni parolu, dum ni marŝas?
102. Kio estu pli bona ol sano?
103. Ĉu vi skribu nun, aŭ atendu ĝis morgaŭ?
104. Kiel vi vivus, se vi estus sola sed libera?
105. Ĉu vi helpus min, ĉar mi estas laca?
106. Kiu volus, ke mi dancu kune kun la roboto?
107. Ĉu ne estas bone, ke vi ripozu, ĉar vi laboris multe hodiaŭ?
108. Kiel vi klarigus, se vi estus instruisto?
109. Ĉu vi ŝatus, ke ni iru al la kinejo morgaŭ?
110. Kio flugus, se ne estus birdoj nek aviadiloj?
111. Ĉu estus necese, ke ni iru al la lernejo en la sabato?
112. Kiam vi estus pretaj eklabori, se mi alvenus nun?
113. Ĉu vi manĝus, se vi ne estus malsata sed tamen volus manĝi?
114. Kial vi parolus en Esperanto, se ne estus homoj por interparoli kun vi?
115. Ĉu vi helpu en la hejmaj taskoj, dum la roboto estas en reŝargo de sia baterio?
116. Kiel ni agu, por ke ni povu foriri frue?
117. Ĉu vi estus feliĉa, se vi laborus kun artefarita intelekto?
118. Kio estu en la kesto, por ke vi estu surprizita?
119. Ĉu vi prefererus kafon, aŭ teon, se vi povus elekti?
120. Kial vi ŝatus, ke mi skribu nun?
121. Ĉu vi atendu, ĝis la pordo malfermiĝos?
122. Kiel vi vojaĝus, se vi ne havus monon?
123. Ĉu vi restus hejme, se vi povus labori en sistemo de hejmofico?
124. Kiu estus via nomo, se vi estus franco kaj povus elekti?
125. Ĉu estas preferinde, ke ni tagmanĝu nun, aŭ atendu ĝis la 3-a vespere?
****
76. Kia estus la mondo, se ne ekzistus militoj?
77. Ĉu vi atendu, dum mi finas?
78. Kial vi ne trinkus el mia suko, kvankam vi estas soifa?
79. Ĉu vi povus helpi en mia ofico, se vi ne laborus nun?
80. Kiel vi helpus, se mi estus en problemo?
81. Ĉu estas urĝe, ke vi skribu antaŭ ol vi foriros?
82. Kio estu farita, por ke ĉio estu preta?
83. Ĉu vi restu silenta, ĝis mi petos?
84. Kiu petas, ke li helpu?
85. Ĉu vi edziĝus al mi, se mi ne estus riĉa?
86. Kiam estos bone, ke ni komencu diskuti?
87. Ĉu vi irus al monto, se vi povus iri per aŭto?
88. Kiel vi vivus, se vi ne devus labori?
89. Ĉu necesas, ke ni estu rapidaj, ĉar la tempo flugas?
90. Kiu nutradisto rekomendus, ke ni trinku multe da suko?
91. Ĉu vi prefererus marŝi, aŭ kuri?
92. Kio okazus, se la mondo finiĝus morgaŭ?
93. Ĉu vi volus, ke mi kantu, aŭ ke mi ludu per la gitaro?
94. Kia vi estus, se vi loĝus en alia planedo?
95. Ĉu estas grave, ke vi sciu pri la vero, antaŭ ol vi decidos?
96. Kiam vi laborus, se vi povus elekti?
97. Ĉu vi trinkus, se vi estus soifa sed tamen ne estus akvo?
98. Kiu ordonus, ke la laboro estu finita?
99. Ĉu vi restus kun mi, ĝis la suno leviĝus?
100. Kial vi estus kolera, se la laboro estus facila?
EKZERCO 3.6
51. Ĉu vi estus pli saĝa, se vi studus multe?
52. Kial estas grave, ke ni estu honestaj?
53. Ĉu vi irus al la festo, se mi estus tie?
54. Kio brilus en la ĉielo, se ne estus la suno?
55. Ĉu estas konvene, ke ni interparolu nun?
56. Kiam estus konvene, ke ni studu en fakultato?
57. Ĉu vi kantus kiel tenorulo, se vi estus en la koruso?
58. Kiel vi respondus, se li demandus?
59. Ĉu vi volus, ke ni ludu kune?
60. Kial vi estus feliĉa, se vi edniziĝus kun Rafaelo?
61. Ĉu vi restus apud mi, se mi petus?
62. Kio mankus, se vi volus loĝi en Kubo?
63. Ĉu necesas, ke ili laboru hodiaŭ, kvankam estas dimanĉo?
64. Kia vi estus, se estus laboraj robotoj en via domo?
65. Ĉu vi estus feliĉa, se vi irus al la Monda Pokalo de Futbalo?
66. Kial urĝas, ke mi respondu hodiaŭ?
67. Ĉu vi dancus kun mi, se mi petus?
68. Kio okazus, se neniu helpus?
69. Ĉu vi povus studi nun kun mi, se vi ne estus laca?
70. Kie ni renkontiĝu, por ke ni parolu pri spiritualismo?
71. Ĉu vi estus juna denove, se vi povus?
72. Kiel vi kuirus, se vi estus kuiristo?
73. Se vi estus nutradisto, ĉu vi rekomendus, ke ni manĝu multe, aŭ malmulte?
74. Kiam vi revenus, se vi vojaĝus hodiaŭ?
75. Kion vi farus, se vi gajnus en la loterio?
26. Kiel vi reagus, se vi laborus multe sed gajnus malmulte?
27. Ĉu vi ridus, se mi rakontus pri mia aventuro?
28. Kiam estos eble, ke ni dialogu?
29. Ĉu vi dancus, se la muziko estus sambo?
30. Kiu helpus, se vi ne povus labori sola?
31. Ĉu vi preferus dormi, ol marŝi nun?
32. Kial vi volus, ke ni vojaĝu per trajno?
33. Ĉu estas preferinde, ke ni atendu?
34. Kie vi loĝus, se vi vivus en Afriko?
35. Ĉu vi kunlaborus, se vi ne estus okupata?
36. Kio estu sur la tablo, por ke vi manĝu?
37. Ĉu vi restus en la kinejo dum la tuta tago, se la pluvo daŭrus?
38. Kial vi plorus, se ĉio estus bona?
39. Ĉu vi volus, ke li estu via amiko?
40. Kiel vi kondutus, se vi estus la prezidanto?
41. Ĉu vi estu forta, kvankam vi ne fartas bone?
42. Ĉu vi laborus en la semajnfino, se estus multaj taskoj?
43. Ĉu estas necese, ke vi parolu tiel laŭte?
44. Kiu volus vivi eterne, se estus eble?
45. Ĉu vi restus apud mi, se mi petus?
46. Kial necesas, ke vi laboru dum la tuta fino de la semajno?
47. Ĉu vi vojaĝus al Patagonio, se vi povus?
48. Kiel vi farus, se vi estus sola en insulo?
49. Ĉu mi foriru, por ke vi povu dormi?
50. Kiu instruus, se la profesoro ne venus?
As conjunções mais frequentes são:
KAJ (e)
ĈAR (porque, já que)
ĈU (partícula de pergunta para resposta em sim ou não; também SE de dúvida)
AŬ (ou)
DUM (durante, enquanto)
ĜIS ('até' como ponto final de um deslocamento no tempo ou no espaço)
KE ('que' como conjunção integrante entre duas orações, diferente do 'que' como pronome relativo (KIO, KIU...))
KVANKAM (embora)
OL (do que, usado em comparativos de inferioridade e superioridade)
SE ('se' condicional)
SED ('mas' como adversativo fraco)
TAMEN (mas, contudo, entretanto (como adversativo forte))
Modo Verbal Condicional (terminação -us)
Usa-se este modo para exprimir ações que dependem de uma condição e que são frequentemente hipotéticas, imaginárias ou irreais. Também é conhecido como "us-modo".
a) Ações Hipotéticas ou Condicionais
Descreve uma ação que ocorreria se determinada condição fosse cumprida. Geralmente, utiliza-se a conjunção se.
Se mi estus riĉa, mi vojaĝus tra la mondo. (Se eu fosse rico, eu viajaria pelo mundo.)
Li helpus vin, se li havus tempon. (Ele te ajudaria, se tivesse tempo.)
Se pluvus, ni restus en la domo. (Se chovesse, nós ficaríamos na casa.)b) Desejos Irrealizáveis ou Imaginários
Usa-se para exprimir desejos ou sonhos que são impossíveis ou muito improváveis.
Mi volus povi flugi kiel birdo. (Eu quereria poder voar como um pássaro.)
Se nur mi estus juna denove! (Ah, se eu fosse jovem de novo!)
Estus bele, se ne ekzistus militoj. (Seria belo se não existissem guerras.)c) Pedidos Gentis e Desejos (Polidez)
Pode-se usar o condicional para fazer um pedido, sugestão ou expressar um desejo de forma mais suave e educada.
Ĉu vi povus fermi la fenestron? (Você poderia fechar a janela?)
Mi ŝatus trinki tason da teo. (Eu gostaria de beber uma xícara de chá.)
Mi ŝatus, ke vi edziĝus kun mi. (Eu gostaria que você se casasse comigo.)
Modo Verbal Imperativo ou Volitivo (terminação -u)
Usa-se este modo para exprimir ordens, pedidos, vontade ou desejo. Também é conhecido como o "modo-u" ou "modo da vontade".a) Ordens Diretas
É a maneira mais comum de dar uma ordem direta a alguém (segunda pessoa do singular ou plural).
Venu ĉi tien nun! (Venha aqui agora!)
Legu la libron atente. (Leia o livro com atenção.)
Fermu la pordon, mi petas. (Feche a porta, por favor.)b) Expressão de Desejo ou Vontade
Pode-se usá-lo para exprimir um desejo forte ou vontade de que algo aconteça (equivalente ao "que ele faça" ou "deixe que ele faça").
Li estu feliĉa! (Que ele seja feliz!)
Ni iru al la kino. (Vamos ao cinema. / Que nós vamos ao cinema.)
Dio benu vin. (Deus te abençoe.)c) O Volitivo em Frases com "ke"
Quando a frase principal exprime desejo, pedido, vontade, recomendação ou ordem (usando verbos como voli, peti, deziri, rekomendi, postuli), o verbo da oração subordinada (introduzida por ke) deve estar no volitivo.
Mi volas, ke vi lernu Esperanton. (Eu quero que você aprenda Esperanto.)
Ŝi petas, ke li helpu ŝin. (Ela pede que ele a ajude.)
La kuracisto rekomendas, ke vi ripozu. (O médico recomenda que você descanse.)d) O Volitivo com "ke" em Frases Impessoais
Quando a frase principal é impessoal e exprime necessidade, urgência ou conveniência (necesas ke..., urĝas ke..., estas bone ke...), o verbo da subordinada também usa o volitivo.
Necesas, ke vi finu la laboron. (É necessário que você termine o trabalho.)
Estas bone, ke ni parolu pri tio. (É bom que falemos sobre isso.)
Urĝas, ke ili venu rapide. (É urgente que eles venham rápido.)e) O Volitivo após "por ke"
A conjunção por ke, que indica finalidade ou intenção, é sempre seguida por um verbo no volitivo.
Mi skribas, por ke vi sciu la veron. (Eu escrevo para que você saiba a verdade.)
Li laboras multe, por ke lia familio havu manĝon. (Ele trabalha muito para que sua família tenha comida.)
Venu frue, por ke ni babilu. (Venha cedo para que possamos conversar.)
EKZERCO 1.6
Responda, a caneta, às perguntas abaixo, com ĈU e KI-demandoj, usando o condicional (-us) e o imperativo (-u) em seus vários usos.
- Ĉu vi lernus pli, se vi studus en la biblioteko?
- Al kiu loko li iru, por ke li estu feliĉa?
- Ĉu vi restus en la dancejo ĝis la mateno, se mi dancus kun vi dum la tuta nokto?
- Kial (por que) estas bone, ke ni parolu nun?
- Ĉu vi estus ĝoja, se li sidus apud vi?
- Kia vi estus, se vi estus libera?
- Ĉu necesas (aŭ estas necese), ke vi laboru dum la nokto?
- Kiu volus, ke ni kantu kune?
- Ĉu vi ekdormus frue, se estus malvarme?
- Kio okazus, se vi falus?
- Ĉu mi silentu, dum vi parolas?
- Kiam vi helpus, se mi estus en problemo?
- Ĉu vi forirus, se pluvus sed tamen ne estus malvarme?
- Kial estas grave, ke ili aŭskultu?
- Ĉu vi laboru ĝis la vespero, ĉar estas urĝe?
- Kion ni faru, por ke nia lando (aŭ la lando de ni) estu libera?
- Ĉu vi estus feliĉa, se vi estus riĉa?
- Kio estus 'pli bona' (melhor) ol ripozo nun?
- Ĉu vi ludu, aŭ vi dormu nun?
- Kial necesas, ke vi lernu ĉiutage?
- Ĉu vi venus, se mi petus ĝentile?
- Kie vi sidus, se ne estus seĝoj?
- Ĉu urĝas, ke ni foriru nun?
- Kion vi farus, se vi estus riĉa, aŭ kio okazus, se vi estus riĉa?
- Ĉu vi estu atenta, dum li parolas?
- Ĉu vi lernus pli, se vi studus en la biblioteko?
- Al kiu loko li iru, por ke li estu feliĉa?
- Ĉu vi restus en la dancejo ĝis la mateno, se mi dancus kun vi dum la tuta nokto?
- Kial (por que) estas bone, ke ni parolu nun?
- Ĉu vi estus ĝoja, se li sidus apud vi?
- Kia vi estus, se vi estus libera?
- Ĉu necesas (aŭ estas necese), ke vi laboru dum la nokto?
- Kiu volus, ke ni kantu kune?
- Ĉu vi ekdormus frue, se estus malvarme?
- Kio okazus, se vi falus?
- Ĉu mi silentu, dum vi parolas?
- Kiam vi helpus, se mi estus en problemo?
- Ĉu vi forirus, se pluvus sed tamen ne estus malvarme?
- Kial estas grave, ke ili aŭskultu?
- Ĉu vi laboru ĝis la vespero, ĉar estas urĝe?
- Kion ni faru, por ke nia lando (aŭ la lando de ni) estu libera?
- Ĉu vi estus feliĉa, se vi estus riĉa?
- Kio estus 'pli bona' (melhor) ol ripozo nun?
- Ĉu vi ludu, aŭ vi dormu nun?
- Kial necesas, ke vi lernu ĉiutage?
- Ĉu vi venus, se mi petus ĝentile?
- Kie vi sidus, se ne estus seĝoj?
- Ĉu urĝas, ke ni foriru nun?
- Kion vi farus, se vi estus riĉa, aŭ kio okazus, se vi estus riĉa?
- Ĉu vi estu atenta, dum li parolas?
Novos exercícios suplementares aparecerão aqui mesmo nos próximos dias da semana, entre 7h e 8h da manhã pelo horário de Brasília (entre 12h e 13h pelo horário de verão de Greenwich).
