BAZA KURSO DE ESPERANTO. LA 17-A LECIONO (LA AKUZATIVO EN SUBSTITUO AL PREPOZICIOJ)

        Para achar palavras, morfemas e expressões na página, tecle Ctrl+F.

 Plena Ilustrita Vortaro 

Vortaro Túlio Flores

 

A 18ª VIDEOAULA:

https://www.youtube.com/watch?v=qggUtuqIpRA

(até o minuto 08:34)

 

O ACUSATIVO COMO

 

SUBSTITUTO DE PREPOSIÇÕES

 

No Esperanto, a terminação -n serve também para substituir preposições, principalmente em duração e medida de tempo e em menção de tempo específico, embora isso não seja uma regra de observância obrigatória. Na dúvida, é até preferível não usar esse recurso, em prol da clareza frasal plena e irrefutável. Mas pode ser usado como um efeito literário enriquecedor e até elegante em certos contextos, desde que não comprometa a clareza do que se está enunciando.

1.    Duração e Medida de Tempo

O acusativo pode substituir a preposição dum (durante) para indicar por quanto tempo uma ação aconteceu ou vai acontecer.

Com preposição: Li prelegis dum du horoj. (Ele palestrou durante duas horas.)

Com acusativo: Li prelegis du horojn. (Ele palestrou duas horas.)

Outros exemplos:

Mi loĝis tie unu jaron. (Morei lá por um ano.)

Bonvolu atendi momenton. (Espere um momento, por favor.)

 

2.    Ponto Exato no Tempo 

Para indicar o momento exato em que algo acontece, o acusativo pode substituir preposições como en (em) ou je (a/em).

Com preposição: En la tria de Majo. (No dia três de maio.)

Com acusativo: La trian de Majo.

Outros exemplos:

Mi alvenos la sabaton. (Chegarei no sábado. / Substitui "en la sabato").

Ni kunvenos la plej proksiman semajnon. (Nos reuniremos na próxima semana.)

 

Exemplos da videoaula:

• Dum kiom da tempo vi restos for? Mi ankoraŭ ne scias, sed mi forestos longan tempon (= dum longa tempo).
• Du horojn antaŭe (= antaŭ du horoj) tiu sinjorino invitis tiun infanon transloĝiĝi kun ŝi en ŝian landon.
• La libro “Kvindek Jarojn Poste” (aŭ Post Kvindek Jaroj), de Emmanuel, estas tre leginda.
• La doktorino Katlena deĵoris la tutan nokton (= en/dum la tuta nokto) en la hospitalo. Nun ŝi reiros hejmen (= la hejmon, en la hejmon, al la hejmo), por ripozi almenaŭ ses horojn (= dum ses horoj).
• Abimbolo veturadas multajn jarojn (= de multaj jaroj) preskaŭ la tutan Mozambikon (= en la tuta Mozambiko), kiel vojaĝa komizo.

 

Pliaj ekzemploj:

• Marŝante tiel malrapide, eble Hektoro alvenos la urbon nur en la noktomezo.
• Mi laboris dek horojn senpaŭze.
• Kion vi preferus veturi, se vi havus monkondiĉon, ĉu Saharon, Japanujon, aŭ la Lunon?

                        EKZERCO 1.17

 

Responda, com caneta ou lápis, às perguntas abaixo envolvendo o acusativo de substituição a preposições, em cotejo com o mosaico acima. 

  1. Ĉu Ĝao Lejo lavos la telerojn duonhoron post la vespermanĝo?

 2. Ĉu Jozefo viŝis tiun vinglason tutan minuton, por fari ĝin brila?

 3. Kiom da horoj Jara sidos apud la fajro la venontan nokton?

 4. Ĉu Omaro kuiras tiun specialan manĝaĵon ĉiun mardon?

 5. Kiom da tempo Hana rigardis en la fridujon la hieraŭan vesperon?

 6. Ĉu Raĝo tranĉis la legomojn dek minutojn, antaŭ la alveno de la gastoj?

 7. Kiom da fojoj Liu Jango servos la klientojn la plej proksiman sabaton?

 8. Ĉu Izabela miksas la paston pli ol kvin minutojn, por fari la deserton?

 9. Ĉu Adeo saltadis en la riveron la lastan dimanĉon?

 10. Ĉu Ĝao Lejo laboros en la kuirejo la tutan tagon morgaŭ?

 11. Kiom da minutoj Jozefo purigas la glasojn ĉiun vesperon?

 12. Ĉu Jara konservos la fajron brulanta la tutan nokton?

 13. Ĉu Omaro preparos specialan bankedon la dudek-sesan de Julio?

 14. Kiom da tempo Hana serĉos la ingrediencojn la plej venontan matenon?

 15. Ĉu Raĝo kuiradis en la restoracio tri jarojn antaŭe?

 16. Ĉu Liu Jango ridetas al la klientoj ĉiun sekundon dum la servado?

 17. Kiom da horoj Izabela pasos en la kuirejo la venontan dimanĉon?

 18. Ĉu Adeo naĝos en la freŝa akvo unu horon posttagmeze?

 19. Ĉu Ĝao Lejo purigis la kuirejan tablon momenton antaŭe?

 20. Ĉu Jozefo komencis sian laboradon en la drinkservejo de la restoracio la unuan de Majo?

 21. Kiom da monatoj Jara ĉasis en tiu arbaro la pasintan jaron?

 22. Ĉu Omaro kirlas la supon kvin minutojn senĉese?

 23. Ĉu Hana portos tiun belan kimonon la tutan eventon?

 24. Ĉu Raĝo preparas novan recepton ĉiun vendredon?

 25. Kiom da fojoj Adeo saltos de sur la roko riveren la plej venontan semajnfinon?

 

Amanhã, dia 14, a lição será sobre acusativo em unidades de medida.