BAZA KURSO DE ESPERANTO. LA 11-A LECIONO (PARTIKULOJ KAJ KELKAJ ALIAJ HELPAJ VORTOJ)

  Para achar palavras, morfemas e expressões na página, tecle Ctrl+F.

 Plena Ilustrita Vortaro 

Vortaro Túlio Flores

 

A 11ª VIDEOAULA:

https://www.youtube.com/watch?v=DWSps7YSjxA

EKZERCO 7.11

 

151. Kio estas ankaŭ sur la tablo, antaŭe de Jaŝo, la bibliotekisto?

152. Ĉu ili ambaŭ - Toŝiko kaj Adelmo - sidas tre trankvile nun?

153. Se ne estas multaj seĝoj liberaj, kio estas pli oportune fari nur por Kaŭeo kaj Nigetiĉa?

154. Ĉu tiuj verkoj en la librobretoj estas pli malnovaj aŭ pli novaj?

155. Kio estas plej interesa en ĉi tiu biblioteko, ĉu la faklibroj aŭ la fikciaj rakontoj?

156. - Toŝiko, ĉu vi mem elektis tiun libron antaŭe, aŭ iu rekomendis ĝin al vi nun?

157. Jen la nova katalogo; ĉu ĝi montras ankaŭ librojn de antaŭ multaj jaroj?

158. [Kaŭeo demandas al Jaŝo] - Ĉu ni povas plu resti ĉi tie, aŭ la biblioteko baldaŭ fermiĝos?

159. Kiu legas malpli rapide ol via amiko, ĉu vi aŭ ŝi?

160. Ĉu preskaŭ ĉiuj gevizitantoj jam elektis  antaŭe sian legaĵon por hodiaŭ?

161. Ĉu eĉ la plej malgrandaj infanoj povas iri al la ĉambro pri raraj verkoj sen permeso?

162. Ĉu nur la bibliotekisto scias, kie trovi ajnan libron pri tiu temo?

163. Nu, ĉu vi ĵus finis legi, aŭ ankoraŭ plu legos?

164. Kio okazos poste, se oni ne redonos libron ĝustatempe?

165. Ĉu nek la tablo nek la breto estas sufiĉe grandaj por tiom da volumoj?

166. Ju pli vi legos atente, des pli vi komprenos la malfacilajn partojn, ĉu ne?

167. Malgraŭ la bruo ekstera, ĉu oni apenaŭ aŭdas ion interne?

168. - Nigetiĉa, ĉu tiu verko estas skribita de konata verkisto, aŭ de nekonata aŭtoro?

169. Ĉu vi nepre bezonos tiun libron morgaŭ, aŭ nur poste?

170. Kio estas pli utila por via laboro, ĉu vortaroj, romanoj, kompendioj, enciklopedioj, ktp?

171. Ĉu tro da legado sen ripozo malpliigas la kapablon memori bone?

172. Ĉu apenaŭ li eniris, li tuj komencis serĉi sian bezonatan libron?

173. Ĉu ĉi tiu katalogo montras ankaŭ verkojn el aliaj landoj, ekzemple el Eŭropo, Afriko, ktp?

174. Ĉu tiu helpisto de biblioteko scias, ĉu ni povas pruntepreni pli ol dek librojn samtempe?

175. Kio estas malpli grava por la leganto, ĉu la kovrilo de libro, aŭ ties enhavo mem?

 

EKZERCO 6.11

 

126. Kia estas la pilko apud Jaga, ĉu multkolora, aŭ nur nigra-blanka?

127. Ĉu Stefano nun eliras el la akvo tre rapide, aŭ ĉu li paŝas pli malrapide?

128. Kian plaĝopilkon Ngalula tenas en siaj manoj, ĉu ronda kaj ankaŭ plurkolora, aŭ profesia por futballudistoj?

129. Ĉu Mapenda trinkas aĉetitan sukon, aŭ ĉu ŝi mem tre lerte preparis sian sukon en la hejmo?

130. Kio estas la tro bone konstruita sablokastelo, ĉu palaco, aŭ fortikaĵo farita de Francisco?

131. Ĉu ambaŭ - Jaga kaj Stefano - jam ludis en la akvo antaŭe?

132. Kiu el la infanoj estas plej gaja nun, kaj kiu estas malplej brua?

133. Ĉu Joandra estas en boato, aŭ ĉu ŝi naĝas for de la bordo?

134. Se Sabina sidas en la maro, kion ŝi faros poste?

135. Kio estas la kolombo sur la sablo, ĉu birdo aŭ ajna alia besteto?

136. Ĉu Stanislavo ĵus aperis el la akvo, aŭ ĉu li estas ekster ĝi de kelka tempo?

137. Kiu havas pli da energio ol Ivo, kaj kiu havas malpli ol li?

138. Ĉu Jagŭareteo mem modlas la sablon, aŭ nur observas ĝin?

139. Kio estas Cezaria, ĉu tre diligenta konstruantino, aŭ nur rigardantino?

140. Ĉu multaj infanoj nun ludas, aŭ ĉu nur malmulte da ili restas sur la plaĝo?

141. Ĉu ju pli Stefano kuras, des pli Jaga ridas, aŭ silentas?

142. Ĉu Francisko nepre helpu Cezarian, malgraŭ sia propra ludado?

143. Kio estas tiu ĉi sablokastelo, ĉu nome domo, fortikaĵo, kc?

144. Ĉu Ngalula havas pli ol unu pilkon, aŭ malpli ol du?

145. Se Ivo ne kuras for, kion li baldaŭ faros?

146. Ĉu Sabina de nelonge estas en la akvo, aŭ ĉu ŝi jam longe ludadas en ĝi?

147. Kiu antaŭe longe sidis sur la sablo, sed poste, subite, tuj ekkuris?

148. Ĉu Joandra baldaŭ kantos kiel sireno, aŭ ĉu ŝi plu remos en la boato?

149. Ĉu nek Jaga nek Stefano tro lacas, malgraŭ multe da ludado?

150. Kio estas la plej ŝatata farado de la infanoj, ĉu naĝi, kuri, konstrui, ktp?

 

EKZERCO 5.11

 

101. Kio estas la nuna faro de Paŭlo, ĉu kurado aŭ promenado, kaj ĉu li ankaŭ aspektas tre vigla?

102. Ĉu Ivo mem estas pli alta ol Rut, aŭ ĉu li estas malpli alta, aŭ same alta kiel ŝi?

103. Se Rita ne estas la plej rapida kurantino, kia ŝi estas en tiu parko?

104. Ĉu Debora kuras nun? Ĉu ŝi antaŭe sidis apud la lago?

105. Kio estas Karlo, ĉu kuranto, aŭ tre atenta observanto de la natura parko?

106. Ĉu ambaŭ - Ivo kaj Rita - jam konas unu la duan de multaj jaroj en tiu naturejo?

107. Se Oto ne legas mesaĝojn en sia telefono, kion li faras nun?

108. Ĉu Marta estas pli-malpli same alta kiel Rita, aŭ ĉu ŝi estas multe pli malalta?

109. Kio estas tiu tre plaĉa loko, ĉu urba natura parko, aŭ botanika ĝardeno?

110. Ĉu ankaŭ Rut ŝatas promeni tie, aŭ ŝi kutimas pasi tie nur por iri al sia laborejo?

111. Se Paŭlo ne kuros plu, kion li faros poste?

112. Ĉu Debora kuras pli rapide ol Karlo, aŭ malpli rapide ol li?

113. Kio estas la plej trankvila agado tie, ĉu sidi, marŝi aŭ kuri?

114. Ĉu Oto jam legis multe da mesaĝoj, aŭ ĉu li apenaŭ komencis fari tion?

115. Se Marta ne estas tre parolema, kia ŝi estas, laŭ viaj observoj?

116. Ĉu jen Ivo kaj Rita babilas, aŭ ĉu temas pri aliaj ajn vizitantoj?

117. Kio estas la malplej brua faro en la parko, ĉu legado, parolado, aŭ kurado?

118. Ĉu Rut mem portis sian mansaketon tra tie, aŭ ĉu alia persono faris tion?

119. Se Debora ne estas antaŭe al Paŭlo sur la vojo, antaŭ kiu ŝi estas nun?

120. Ĉu multaj novaj homoj venos baldaŭ al tiu parko, se konsideri, ke hodiaŭ estas dimanĉo, aŭ nur malpli ol dek personoj?

121. Kio estas pli ol simpla ekzerciĝado por Paŭlo, ĉu ŝatokupo, aŭ vivmaniero?

122. Ĉu ju pli Karlo insistas kuri, des pli li fariĝas rezistema?

123. Se nek Ivo nek Rita organizis la renkontiĝon, kiu nome faris tion?

124. Ĉu Oto trinkus multe da akvo post la promenado, malgraŭ sia trankvila sidado?

125. Kiuj agadoj fare de la vizitantoj nepre estas farendaj tie? Ĉu respekti la naturon, nepre ne tro brui, ne malpurigi, ktp, ktp, do konservi la parkon?

EKZERCO 4.11

76. Kio estas ĉi tiu ruĝa lumo ĉe la semaforeto (aŭ portransiranta semaforo), ĉu averto aŭ malpermeso?
77. Ĉu Antono ankaŭ atendas pacience, aŭ ĉu li volas tuj transiri?
78. Se la aŭtobuso ne estas la plej rapida veturilo, kio estas pli rapida ol ĝi?
79. Kio estas la butono, ĉu helpilo por piedirantoj, aŭ alarmilo?
80. Ĉu S-ino Eŭlalja mem donas ion al Antono, aŭ ĉu ŝi nur salutas lin?
81. Kiu el la homoj estas la plej trankvila nun?
82. Ĉu ambaŭ - Antono kaj S-ino Eŭlalja - jam rigardis la semaforon?
83. Se la porveturila semaforo ne estas verda, kia ĝi estas nun?
84. Kio estas ĉi tiu aŭtobuso, ĉu publika veturilo, aŭ turisma?
85. Ĉu multaj homoj paŝas antaŭe kaj malantaŭe, aŭ malpli ol kvin?
86. Kiu moviĝas pli rapide ol la piedirantoj?
87. Ĉu la knabo havas multe da pacienco, aŭ tro malmulte?
88. Kio okazis antaŭ kelkaj minutoj, ĉu la aŭtobuso ĵus alproksimiĝis?
89. Ĉu iu ajn povus premi la butonon, aŭ nur S-ino Eŭlalja?
90. Kio estas plej grava nun, ĉu sekureco, aŭ rapideco?
91. Ĉu la ŝoforo plu atendos, aŭ baldaŭ forveturos?
92. Se nek Antono nek S-ino Eŭlalja transiros, kiuj moviĝos al la alia flanko de la strato?
93. Kiu aspektas tre zorgema, nome pri la infano?
94. Ĉu eĉ la plej malpacienca homo nun obeas la semaforon?
95. Ju pli la homoj atendas, ĉu des pli ili fariĝas trankvilaj?
96. Ĉu la transirado fare de la piedirantoj devas okazi nepre nun?
97. Kio estas ĉi tiu tre bonkora faro de S-ino Eŭlalja, ĉu donaco aŭ instrukcio?
98. Ĉu preskaŭ ĉiuj homoj jam transiras la straton, malgraŭ ke la semaforeto ankoraŭ ne verdas por ili?
99. Ĉu apenaŭ unu biciklanto pasis antaŭe, aŭ pli ol unu?
100. Kio okazos tuj poste? Ĉu ĉiuj homoj transiros, aŭ kelke da ili plu atendos?

PARTÍCULAS CORRIQUEIRAS E DEMAIS EXPRESSÕES REFORÇATIVAS DE SENTIDO

Ankaŭ (também): acrescenta uma ideia, pessoa ou fato ao que já foi mencionado.

• Mi ankaŭ trinkas kafon matene.

• Ankaŭ Rita ŝatas promeni ĉe la maro.

Ambaŭ (ambos): refere-se a duas pessoas ou coisas ao mesmo tempo.

• Ambaŭ infanoj ludas en la ĝardeno.

• Mi konas ambaŭ ilin.

Jes (sim): resposta afirmativa.

• Ĉu vi venos morgaŭ? Jes, mi venos.

• Jes, la vendejo estas malfermita.

Ne (não): negação de uma pergunta ou afirmação.

• Ne, mi ne volas teon.

• Li ne laboras hodiaŭ.

Pli (mais (intensidade, quantidade)): indica aumento ou grau superior.

• Mi volas pli da akvo.

• Ada laboras pli rapide.

Malpli (menos (intensidade, quantidade)): indica diminuição ou grau inferior.

• Mi manĝas malpli da sukero.

• Hodiaŭ estas malpli varme.

Pli-malpli, pli aŭ malpli (mais ou menos): aproximadamente.

• Mi alvenos post pli-malpli unu horo.

• La libro kostas pli aŭ malpli dudek eŭrojn.

Plu (em mais tempo): continuação de uma ação ou situação no tempo.

• Mi ne plu fumas.

• Ĉu vi restos plu ĉi tie?

Ol (do que): usado em comparações; grau comparativo.

• Petro estas pli alta ol Sofia.

• Tiu vojo estas malpli longa ol la alia.

Plej (o mais): grau superlativo máximo.

• Ŝi estas la plej diligenta lernantino.

• Tio estas la plej bona solvo.

Malplej (o menos): grau superlativo mínimo.

• Li estas la malplej sperta laboristo.

• Tiu filmo estas la malplej bona, kiun mi spektis.

Pli ol (mais do que): quantidade superior a.

• En la salono estas pli ol kvindek homoj.

• Mi atendis pli ol unu horon.

Malpli ol (menos de): quantidade inferior a.

• La vojaĝo daŭris malpli ol du horojn.

• Restas malpli ol dek pomoj.

Mem (mesmo; próprio): enfatiza identidade ou participação direta.

• Mi mem preparis la vespermanĝon.

• La urbestro mem ĉeestis la eventon.

Jen (eis; aqui está): apresenta algo ou alguém.

• Jen via bileto.

• Jen venas la buso.

De (tempo) (desde): marca o início temporal.

• Mi loĝas ĉi tie de 2020.

• De la mateno pluvas.

Antaŭ (tempo) (há; antes de): indica tempo anterior.

• Mi alvenis antaŭ du horoj.

• Antaŭ la kunveno mi telefonis al ŝi.

Nu (bem; então): introduz observação ou continuação.

• Nu, kion ni faru nun?

• Nu, la afero estas komplika.

Ĉi (este; aqui): aproxima algo do falante.

• Mi ŝatas ĉi tiun urbon.

• Ĉi tiu kuko estas bongusta.

Antaŭe (antes; anteriormente; à frente): indica anterioridade temporal ou posição frontal.

• Mi antaŭe laboris en banko.

• Li staris antaŭe en la vico.

Poste (depois): indica posterioridade.

• Unue ni manĝos, poste ni promenos.

• Ŝi laboris kaj poste ripozis.

Nun (agora): refere-se ao momento presente.

• Nun mi studas Esperanton.

• Kion vi faras nun?

Jam (já): indica realização ou início anterior ao esperado.

• Mi jam finis la laboron.

• Ĉu vi jam matenmanĝis?

Eĉ (até; até mesmo): reforça uma ideia extrema.

• Eĉ la infanoj komprenis.

• Li laboris eĉ dimanĉe.

For (para longe): indica afastamento ou estar fora.

• Sinjoro Muteko estas for.

• La birdo flugis for.

Ajn (qualquer; seja qual for): dá sentido indefinido.

• Vi povas elekti kiun ajn koloron.

• Kiam ajn vi bezonos helpon, telefonu.

Ja (de fato; realmente): reforça uma afirmação.

• Tio ja estas vera.

• Mi ja konas lin.

Ktp, kc, ks (etc.; e semelhantes): abreviações para continuação de listas.

• Mi aĉetis pomojn, pirojn, bananojn ktp.

• En la kurso oni lernas gramatikon, vortaron ks.

Do (portanto; então): expressa consequência.

• Pluvas, do mi restos hejme.

• Vi finis la taskon, do vi povas ripozi.

Ĉu (partícula interrogativa): transforma uma frase em pergunta; também partícula de dúvida.

• Ĉu vi ŝatas muzikon?

• Mi ne scias, ĉu Fraŭlino Baradosova venos hodiaŭ.

Multe, multa, multaj, multe da (muito; muito (bastante); muitos (vários); muito (muita quantidade de)): indicam grande quantidade.

• Mi havas multe da laboro hodiaŭ.

• Multaj homoj ĉeestis la koncerton.

Tre (muito (intensidade)): partícula de intensidade de adjetivo e advérbio.

• La areo estas tre vasta.

• Mia amiko Ŝindlero parolas tre modele.

Tro (demais; excessivamente): indica excesso.

• La kafo estas tro varma.

• Sinjoro Davidovo laboras tro multe.

Tuj (imediatamente; rente numa sequência): sem demora.

• Mi tuj respondos al vi.

• Fraŭlino Haazeno loĝas tuj post la preĝejo.

Ĵus (acabou de): ação ocorrida há pouco.

• Mi ĵus alvenis hejmen.

• Ili ĵus foriris.

Ju pli... des pli... (quanto mais... tanto mais...): correlação proporcional.

• Ju pli mi ekzercas min, des pli sana mi fariĝas.

• Ju pli oni legas, des pli oni lernas.

Nepre (necessariamente; sem falta): exprime obrigação ou certeza.

• Vi nepre vizitu la kuraciston.

• Mi nepre telefonos morgaŭ.

Des pli, ke... / des pli, ĉar... (ainda mais porque...): reforça um motivo.

• Mi ĝojas, des pli ke vi venis.

• Ni devas rapidi, des pli ĉar jam malfruas.

Far... / Fare de... (por; feito por): indica a ação continuada por um agente, usada geralmente depois do sufixo -ADO.

• La konstruado de la domo fare de tiu masonisto malrapidas.

• La parolado far la oratoro estis kortuŝa.

Nek... nek... (nem... nem...): dupla negação coordenada.

• Mi ŝatas nek kafon nek teon.

• Nek la patro nek la filo ĉeestis.

Nome (isto é; a saber): introduz explicação ou especificação.

• Mi vizitis du urbojn, nome Salvadoron kaj Ĵoan-Pesoon.

• Li havas unu hobion, nome fotadon.

Nur (somente): restringe o significado.

• Mi havas nur dek minutojn.

• Nur ŝi konas la respondon.

Preskaŭ (quase): indica aproximação sem atingir o resultado.

• Mi preskaŭ maltrafis la buson.

• Estas preskaŭ la noktomezo.

Apenaŭ (nepre ne pli ol) (mal; não mais que): quantidade mínima.

• En la ĉambro estis apenaŭ dek homoj.

• Li gajnas apenaŭ sufiĉan monon.

Apenaŭ (tuj kiam) (mal acabara de; assim que): ação imediatamente seguida por outra.

• Apenaŭ mi eniris, la telefono sonoris.

• Apenaŭ ŝi sidis, oni vokis ŝin.

Apenaŭ (preskaŭ ne) (quase não): intensidade muito reduzida.

• Mi apenaŭ aŭdis la muzikon.

• Li apenaŭ dormis nokte.

Baldaŭ (em breve): dentro de pouco tempo.

• La filmo baldaŭ komenciĝos.

• Mi baldaŭ revenos.

Malgraŭ (apesar de): introduz superação à oposição.

• Malgraŭ la pluvo, ni promenis.

• Ŝi sukcesis, malgraŭ la malfacilaĵoj.

  

Novos exercícios suplementares aparecerão aqui mesmo nos próximos dias da semana, entre 7h e 8h da manhã pelo horário de Brasília (entre 12h e 13h pelo horário de verão de Greenwich).