5¨¨. ALGUMAS PREPOSIÇÕES E OUTRAS EXPRESSÕES POSICIONAIS // KELKAJ PREPOZICIOJ KAJ ALIAJ POZICIAJ ESPRIMOJ

 Preposição é a classe das palavras conectivas invariáveis que ligam duas outras palavras, estabelecendo entre elas determinadas relações de sentido ou de dependência. Em Esperanto, em sua maioria, as preposições são posicionais, ou seja, indicam posição relativa do termo antecedente com o termo sucedente, função que também é exercida por outras palavras e locuções, como demonstrado na lista bilíngue abaixo:

 

PREPOZICIOJ KAJ ALIAJ POZICIAJ ESPRIMOJ:

Antaŭ = Antes de, em frente a, diante de
Apud = Junto a, ao lado de
Ĉe = Em; junto a; na casa de
Ĉirkaŭ = Em torno de; em volta de

De kiu (ou kies) = De quem, do qual, cujo, cuja
Dekstre = À direita
Dekstre de = À direita de
Ekster = Fora, do lado de fora
Ekstere de = Fora de
En; Ene de = Em, dentro de
Flanke de = Ao lado de

For = fora, do lado de fora
Inter = Entre
Io = algo; alguma coisa

Kie (ou en kiu loko / pozicio; en kio) = onde, em que lugar
Kun = Com
Malantaŭ = Atrás de, detrás de
Malapud = longe / afastado de
Maldekstre = À esquerda
Maldekstre de = À esquerda de
Malproksime de = longe / afastado / distante de
Malsupre = Na parte de baixo, na parte inferior
Nenie = em nenhum lugar
Nenio = nada, nenhuma coisa

Post = Depois de, após

Proksime de = Próximo de
Rilate al = Em relação a

Sen = Sem
Sub = Sob, embaixo de (com ou sem contato físico)
Super = Sobre, no sentido de acima de (sem contato físico)
Supre = Na parte de cima, na parte superior
Supre sur = sobre o topo
Sur = Sobre, em cima de (com contato físico)
Tie = Lá, ali, aí, naquele lugar
Tie ĉi (ou ĉi tie) = Aqui, cá, neste lugar
Tio ĉi (ou ĉi tio) = Isto
Tiu ĉi (ou ĉi tiu) = Este, esta
Trans = Além de, do outro lado de
Tre for = Longe, distante; muito longe
Tuj = logo, imediatamente (nos sentidos espacial e temporal)

Mais abaixo há 110 perguntas sobre preposições posicionais em Esperanto, com base nas posições inter-relativas das concernentes figuras ilustrativas. Antes de respondê-las, examine o glossário Esperanto-português dos substantivos e adjetivos logo abaixo, manejados nas questões:

Glossário:
Akvo = Água
Anaso = Pato
Arbo = Árvore
Bakujo = Forno
Bildo = Imagem
Birdo = Pássaro, ave, passarinho
Blanka = Branco
Blua = Azul
Botelo = Garrafa
Bruna = Marrom
Centro = Centro
Ĉevalo = Cavalo
Ĉiĉenico = Chichén Itzá
Ĉielo = Céu
Cilindro = Cilindro
Civilizo = Civilização
Figuro = Figura
Flava = Amarelo
Fono = Fundo (de paisagem, imagem, cena...)
Forko = Garfo
Fornelo = Fogão
Frotbalailo = Esfregão
Granda = Grande
Helblua = Azul-claro
Herbo = Grama
Horloĝo = Relógio
Hundo = Cachorro
Ilo = Ferramenta, geralmente pequeno instrumento utilitário para uso com as mãos

Kadro = Quadro
Katido = Gatinho; filhote de gato
Kokido = Pinto; frango
Kokino = Galinha
Koko = Galo
Konuso = Cone
Kubo = Cubo
Kuirpoto = Panela
Kulero = Colher
Kuniklo = Coelho
Kvarangula = Quadrangular
Lageto = Lago, lagoa
La Granda Ĉina Muro = A Grande Muralha da China
La Koloseo = O Coliseu
Lampŝirmilo = Abajur
Lando = País
La Statuo de Kristo la Savinto = A Estátua do Cristo Redentor
Lavmaŝino = Máquina de lavar
Libro = Livro
Longa = Longo, comprido
Maĉupikĉuo = Machu Picchu
Malgranda = Pequeno
Malhelblua = Azul-escuro
Maro = Mar
Moderna = Moderno
Monto = Montanha
Monumento = Monumento
Muro = Muro; parede
Nesto = Ninho
Nigra = Preto
Nubo = Nuvem
Objekto = Objeto
Oranĝkolora = Cor de laranja
Papago = Papagaio
Paralelepipedo = Paralelepípedo
Pato = Frigideira
Petra = Petra
Piramido = Pirâmide
Planto = Planta
Polvosuĉilo = Aspirador de pó
Prismo = Prisma
Punkto = Ponto
Rozkolora = Cor de rosa
Ruĝa = Vermelho
Sfero = Esfera
Sitelo = Balde
Stango = Vara
Statuo = Estátua
Taĝ-Mahalo = Taj Mahal
Teler-Tuko = Toalha de prato
Tero = Terra
Testudo = Tartaruga
Tranĉilo = Faca
Urbo = Cidade
Verda = Verde

===========================.

Sugestões: Ler em voz alta todas as questões abaixo, depois copiá-las e por fim respondê-las, preferencialmente a lápis.

1. Kio estas super la ruĝa cilindro?
2. Kiu sfero estas sub la rozkolora konuso?
3. Ĉu la blua konuso estas antaŭ, aŭ malantaŭ la oranĝkolora piramido?
4. Kio estas inter la flava sfero kaj la verda piramido?
5. La malhelblua cilindro estas maldekstre de kiu figuro?
6. Kiu piramido estas sub la malhelblua kvarangula prismo?
7. Ĉu la oranĝa-blanka paralelepipedo estas proksime de, aŭ malproksime de la flava kubo?
8. Kio situas maldekstre de la oranĝkolora piramido?
9. Kiu konuso estas proksime de la verda piramido?
10. Kiom da figuroj estas ene de la kadro?
11. Kio estas inter la granda piramido kaj la flava sfero?
12. Kiuj figuroj estas maldekstre de la blanka fono?
13. La malgranda ruĝa figuro estas ĉe kiu pli granda figuro?
14. Ĉu la hela blua malgranda kubo estas super la ruĝa cilindro?
15. Kiuj figuroj estas malantaŭ la granda blua kubo?
16. Ĉu estas iu prismo trans alia figuro?
17. Kiuj kuboj estas inter la oranĝokolora piramido kaj la flava sfero?
18. La flava kubo estas proksime de kiu sfero?
19. Ĉu la verda malgranda cilindro estas malproksime de la rozkolora konuso?
20. Kio estas supre de la plej alta piramido?
21. Inter kio (aŭ inter kiuj figuroj) estas la flava kubo?
22. Kiu paralelepipedo estas apud la ruĝa konuso?
23. Ĉu estas figuro ekster la kadro de la figuroj?
24. La malgranda blua konuso estas antaŭ kiu pli granda figuro?
25. Kio estas dekstre de la plej granda blua kvarangula prismo?
26. Ĉu la oranĝkolora piramido estas inter kvar aliaj figuroj?
27. Kiu cilindro estas malproksime kaj maldekstre de la flava sfero?Kie estas la mikroonda bakujo?
    
    
    
    
    
    
28. Kie estas la polvosuĉilo?
29. Kio estas tuj super la fornelo?
30. Kio estas inter la fornelo kaj la lavmaŝino?
31. Kie estas la pato?
32. Kio estas apud la frotbalailo?
33. Kie estas la libroj?
34. Kio estas malantaŭ la kuirpoto?
35. Kio estas tuj sub la libroj?
36. Kie estas la lampŝirmilo?
37. Inter kio estas la polvosuĉilo?
38. Kio estas antaŭ la lavmaŝino?
39. Kie estas la manĝiloj (kuleroj, forkoj kaj tranĉiloj), ĉu vi scias?
40. Kio estas dekstre de la fornelo?
41. Kie estas la teler-tuko?
42. Kio estas tuj super la polvosuĉilo?
43. Kie estas la blankaj cilindraj potoj?
44. Kio estas inter la polvosuĉilo kaj la blanka sitelo?
45. Kio estas sub la nigra pato?
46. Kio estas dekstre de la fornelo?
47. Kie estas la horloĝo?
48. Kio estas dekstre de la mikroonda bakujo?
49. Kie estas la planto?
50. Kio estas tuj super la lavmaŝino?
51. Kie estas la stango por pendigo de la iloj?
52. Kio estas apud la boteloj?
    
    
    
    
    
    
53. Kie estas la hundo rilate al la arbo?
54. Kie estas la koko rilate al la kokino?
55. Ĉu la anasoj estas en, ĉe, apud aŭ proksime de la lageto?
56. Kie estas unu el la blankaj kunikloj rilate al la alia blanka kuniklo kaj la flava kokido?
57. Kie estas la testudo rilate al la kunikloj?
58. Kie estas la katido rilate al la herbo?
59. Inter kio estas la flava kokido?
60. Kie estas la bruna kuniklo rilate al la blanka kuniklo dekstre supre?
61. Kie estas la malgranda flava kokido rilate al la pli granda flava kokino?
62. Ĉu estas birdo super la koko?
63. Kie estas la ĉevalo rilate al la arboj en la fono?
64. En kiu loko estas la blua birdo maldekstre?
65. Kie estas la nesto kun la malgranda kokido en ĝi?
66. Kie estas la lageto kompare kun la brunaj birdoj?
67. Kie estas la bruna kaj blanka kokino rilate al la akvo?
68. Kie estas la malgrandaj brunaj birdoj tuj sub la koko?
69. Kie estas la flava birdo proksime de la fundo de la bildo?
70. Kie estas la verda birdo kun blankaj punktoj rilate al la flava kokino?
71. Ĉu la papago estas sur la tero aŭ sur la arbo?
72. Kio estas sub la koko?
73. Kio estas ekster la kadro de la objektoj?
74. Kie estas la du malgrandaj brunaj birdoj unu apud la alia?
75. Kie estas la blanka kuniklo rilate al la lageto?
76. Kie estas la hundo rilate al la kuniklo tuj antaŭ ĝi?
77. Kie estas la katido rilate al la bruna kuniklo?
78. Kie estas la ĉevalo rilate al la koko?
79. Kie estas la flava malgranda kokido malsupre de la kadro?
80. Kie estas la herbo rilate al ĉiuj bestoj?
81. Ĉu estas io for de la kadro de la bestoj?
    
    
    
    
    
    
82. En tiu kadro de monumentoj, ĉu La Granda Ĉina Muro estas super io? Se jes, super kio?
83. Kio estas maldekstreflanke de Maĉupikĉuo?
84. Ĉu Petra estas apud La Koloseo? Ĉu jes, aŭ ne?
85. Kie troviĝas Taĝ-Mahalo rilate al Maĉupikĉuo?
86. Ĉu Ĉiĉenico estas sub nubo?
87. Kio situas dekstre de Petra?
88. Ĉu la Statuo de Kristo la Savinto estas super, aŭ en la urbo Rio-de-Ĵanejro?
89. Kio situas malantaŭ Ĉiĉenico?
90. Ĉu La Koloseo estas proksime de Petra en la kadro?
91. Ĉu Maĉupikĉuo estas inter montoj?
92. Kie estas La Granda Ĉina Muro?
93. Flanke de kio estas la Statuo de Kristo la Savinto?
94. Ĉu estas akvo antaŭ Taĝ-Mahalo?
95. Kio estas sub la Statuo de Kristo la Savinto?
96. Kio estas supre sur Petra?
97. Ĉu la nuboj super Ĉiĉenico estas sur, aŭ sub la ĉielo?
98. Kio estas flanke de Ĉiĉenico en la bildo?
99. Ĉu La Koloseo situas ene de urbo? Se jes, en kiu urbo?
100. Kie troviĝas Maĉupikĉuo? En kiu lando?
101. Ĉu La Granda Ĉina Muro estas longa sur tero sur la Tero?
102. Kio estas maldekstre super Taĝ-Mahalo en la kadro?
103. Ĉu La Statuo de Kristo la Savinto staras supre sur monto? Kiu monto estas sub ĝi?
104. Kio situas dekstre de Petra en la bildo?
105. Ĉu vi scias, ĉu Ĉiĉenico situas malproksime de maro?
106. Kie estas La Koloseo rilate al la aliaj monumentoj? Ĉu en la centro de la kadro? Ĉu la aliaj monumentoj estas ĉirkaŭ ĝi?
107. Ĉu Maĉupikĉuo estas for de la moderna civilizo?
108. Kio estas dekstre de Taĝ-Mahalo en la kadro?
109. Ĉu estas monumento ekster (aŭ for de) la kadro pri la monumentoj?
110. Ĉu la Spaca teleskopo James Webb estas en la ĉielo, sur la ĉielo, aŭ sub la ĉielo?
     
     ===================================
     
     Para segunda dose cognitiva sobre esta lição:
     https://www.youtube.com/watch?v=rFDz1SsxNv8&t=315s
     
     
     Para servir de base para a próxima lição, prevista para 29.04.25:
     https://www.youtube.com/watch?v=V_W_LW5t8A0&t=158s

 

4¨¨. O PLURAL E A PLURALIDADE // LA PLURALO KAJ LA PLURALECO

 

Em Esperanto, o plural é formado com a terminação gramatical -J, tanto para o substantivo, quanto para o adjetivo. Ex.: libroj (livros), bicikloj (bicicletas), fruktoj (frutas), grandaj (grandes), fortaj (fortes), modernaj (modernos/modernas).

KIO, o correlativo substantival que pergunta sobre o que é a substância, a essência, o gênero, a definição conceitual de algo ou alguém, não varia de número, ou seja, é o mesmo para o singular e também para o plural. Ex.: Kio estas viro kaj knabo? Ili estas homoj. (O que são homem e menino? Eles são seres humanos.)

KIA, o correlativo adjetival que pergunta sobre o adjetivo, transforma-se em KIAJ, quando se trata do plural. Ex.: Kiaj estas ĉokolado kaj bombono? Ili estas dolĉaj.

TIO, o correlativo demonstrativo substantival, não varia em número. É o mesmo, tanto para o singular quanto para o plural. Ex.: Tio estas unu kuniklo kaj unu leporo. (Aquilo são um coelho e uma lebre.)

TIA, o correlativo demonstrativo adjetival, varia em número, tornando-se em TIAJ, quando se refere ao plural. Ex.: Tiaj situacioj ne estas oftaj en la moderna vivo. (Tais situações não são frequentes na vida moderna.)

KIU, o correlativo que pergunta sobre o nome específico, a individualidade, a espécie, vira KIUJ, quando se trata do plural. Ex.: Kiuj estas la nomoj de la tagoj de la semajno? Ili estas dimanĉo, lundo, mardo, merkredo, ĵaŭdo, vendredo kaj sabato. (Quais são os nomes dos dias da semana? Eles são domingo, segunda-feira, terça-feira, quarta-feira, quinta-feira, sexta-feira e sábado.)

TIU, o correlativo demonstrativo que se refere à individualidade, a algo ou alguém específico, muda-se para TIUJ, se se refere ao plural. Ex.: Kiuj estas tiuj homoj? Ili estas Stefanino kaj Ogla. (Quem são aquelas pessoas? São Stephanie e Ogla.)

KIOM DA?. Pergunta sobre a quantidade. Ex.: Kiom da homoj estis en la festo? (Quantas pessoas estavam na festa?)

-INO. Sufixo que se refere ao sexo feminino. Ex.: viro = homem, virino = mulher; viroj = homens, virinoj = mulheres.

GE-. Prefixo que se refere aos sexos masculino e feminino em conjunto, geralmente para pequenos grupos. Ex.: Kiaj estas la filo kaj la filino de S-ro Petro? Liaj du gefiloj estas tre inteligentaj. (Como são o filho e a filha do Sr. Pedro? Os dois filhos dele são muito inteligentes.)

-ARO. Sufixo que indica coletivo ou grande grupo reunido. Ex.: Grupo de amigos = amikaro; grupo de símios = simiaro

LAŬ. Preposição que, entre outras funções, indica de acordo com, em conformidade com, conforme, consoante (autor, autoridade, lei, fonte...).

 

Abaixo há cem perguntas a responder sobre a preleção acima. Como não há imagens ilustrativas, as respostas devem ser dadas com o inteiro uso da imaginação quanto aos substantivos e adjetivos.

1. Kiaj estas la bela elefanto kaj la granda tigro?
2. Kiuj estas tiuj knabo kaj knabino?
3. Kiaj estas la rapidaj ĉevaloj kaj la fortaj leonoj?
4. Ĉu ili estas viroj, aŭ virinoj? Nek viroj, nek virinoj, sed geviroj.
5. Kiaj estas la trankvila kato kaj la bruema hundo?
6. Kiuj estas tiuj golfadisto kaj tenisisto?
7. Ĉu malnovaj komputiloj estas utilaj?
8. Kiaj estas la riĉa aktoro kaj la malriĉa kantisto?
9. Kiuj estas tiuj boksisto kaj skermistoj?
10. Kiaj estas la grandaj tabloj kaj la malgrandaj seĝoj de la domo?
11. Kio estas la malpura tuko kaj la pura botelo?
12. Kiuj estas tiuj komponisto kaj kantistino?
13. Kiaj estas la malfortaj bovoj kaj la fortaj bubaloj?
14. Ĉu maljunaj geviroj estas saĝaj?
15. Kiaj estas la stulta papago kaj la inteligenta delfeno, laŭ la biologoj?
16. Kiaj estas tiuj televidilo kaj radioaparato?
17. Kio estas la malmultekostaj forkoj kaj la multekostaj kuleroj?
18. Kio estas la ordinara naĝado kaj la stranga sketado?
19. Kiuj estas la nomoj de tiuj viro kaj knabino?
20. Kio estas la malvarmaj glasoj kaj la varmaj tasoj?
21. Kiaj estas la okupita komponisto kaj la libera aktorino?
22. Kiaj estas tiuj skribotablo kaj vestoŝranko?
23. Kiaj estas tiaj privataj sofoj kaj publikaj seĝoj?
24. Kio kaj kiaj estas tiuj krokodilo kaj vipuro?
25. Kio estas la malfacila futbalo kaj la facila teniso de tablo (aŭ tabloteniso)?
26. Kiaj estas tiaj malsana struto kaj sanaj pingvenoj?
27. Kio estas tiuj martelo kaj ŝraŭbturnilo?
28. Kio estas la malgrandaj musoj kaj la grandaj lupoj?
29. Ĉu ili estas kokoj, aŭ kokinoj? Ili estas nek kokoj, nek kokinoj, sed gekokoj.
30. Kiaj estas tiuj aktoro kaj kantisto, laŭ la kritikistoj?
31. Kio estas tiuj lanternoj kaj lampoj?
32. Kiaj estas tiaj nekonataj tranĉiloj kaj ankaŭ tiaj konataj tondiloj?
33. Kiaj estas la kutima basketbalo kaj la nekutima handbalo?
34. Kiaj estas tiuj birdaro kaj simiaro?
35. Kiuj estas tiuj maldikaj knabinoj kaj tiuj dikaj virinoj?
36. Kio estas tiuj kompufono kaj horloĝo?
37. Kiaj estas la simpla gimnastiko kaj la grava rugbeo al vi?
38. Kiaj estas la malbelaj kestoj kaj la belaj ŝrankoj por vi?
39. Kio kaj kiuj estas tiuj literaturisto kaj komponisto?
40. Kiaj estas la plena kruĉeto kaj la malplena botelo sur la tablo, en via opinio?
41. Kio kaj kiaj estas tiuj balailoj kaj tondiloj?
42. Kio, kiuj kaj kiaj estas tiuj junaj geknaboj kaj tiaj maljunaj gelernantoj?
43. Kiaj estas al vi la malrapida surfado kaj la rapida kurado?
44. Kiaj estas tiaj kameloj kaj elefantoj?
45. Kio kaj kiaj estas la senutila seĝo kaj la utila tablo?
46. Kio estas tiuj serpento kaj krokodilo?
47. Kiaj estas la tre longaj konversacioj pri tarifoj de importado?
48. En via sincera opinio, kiaj estas la malfeliĉa tigro kaj la feliĉa leono?
49. Kiaj estas tiuj hundaro kaj kataro?
50. Kiaj estas la longaj negravaj taskoj kaj gravaj laboroj?
51. Laŭ la biblia Genezo, kiuj estis la unua viro kaj la unua virino?
52. Kio kaj kiaj estas tiuj skribotablo kaj legolampo?
53. Kiaj estas tiaj litoj kaj sofoj, laŭ la vendisto?
54. Ĉu ili estas birdoj, birdinoj, aŭ gebirdoj? Ĉu vi scias? Ĉu vi estas specialisto?
55. Kiaj estas tiuj malpura hundo kaj pura kato?
56. Kio estas alpa skiado kaj naĝado?
57. Kiaj estas tiuj malgrandaj infanoj kaj la grandaj gepatroj?
58. Kiaj estas la malfacila sporto kaj la facila ludo?
59. Kio kaj kiaj estas tiuj kesto kaj ŝranko?
60. Kiaj estas la malfortaj hundoj kaj la fortaj lupoj?
61. Kio, kiuj kaj kiaj estas tiuj strangaj boksisto kaj gimnastikisto?
62. Kio estas tiuj malplenaj taso kaj glaso?
63. Kiaj estas la privataj televidkanaloj kaj la publikaj radiostacioj en via urbo?
64. Kio kaj kiaj estas tiuj gepingvenoj kaj gedelfenoj?
65. Kiaj estas la maldika kantisto kaj la dika komponisto?
66. Kiaj estas la malrapidaj strutoj kaj la rapidaj kameloj, laŭ la zoologoj? Kaj por vi?
67. Kiuj estas tiuj geknaboj kaj tiuj geinstruistoj?
68. Kiaj estas tiaj nekutima vipuro kaj la kutima serpento en la zoologia ĝardeno?
69. Kio estas tiuj luksa tranĉilo kaj klasika forko?
70. Kiaj estas tiuj malsanaj elefantoj kaj tiaj sanaj tigroj, por vi?
71. Kiel nomiĝas tiuj ĝojaj gekantistoj kaj  tiuj geaktoroj?
72. Kiaj estas tiuj malbelaj domo kaj mebloj?
73. Kiaj estas la malfeliĉa papago kaj la feliĉa kanario?
74. Kiuj estas la nomoj de tiuj tri junaj  geinstruistoj de gimnazio kaj tiuj du altaj geprofesoroj de universitato?
75. En via sincera opinio, kiaj estas tiu horloĝo kaj tiuj lampoj en la aŭditorio?
76. Kiaj estas tiuj gezebroj kaj tiuj rinoceroj en la bestoĝardeno?
77. Kiaj estas tiuj maljunaj instruistoj de Matematiko kaj la junaj lernantoj?
78. Kiaj estas tiuj maltrankvilaj simioj kaj la trankvilaj kameloj?
79. Kio estas tiuj marteloj kaj ŝraŭbturniloj?
80. Kio kaj kiaj estas la stulta krokodilo kaj la saĝa delfeno?
81. Kiuj estas la kvin geaktoroj kaj la ses gedancistoj en tiu grupo?
82. Kiaj estas la malpuraj glasoj kaj la puraj teleroj en tiu malgranda restoracio?
83. Laŭ la astronaŭtoj, kiaj estas la laboroj kaj la eksperimentoj en la internacia spaciala stacio?
84. Kiuj estas tiuj nefamaj  dancistinoj, muzikistoj kaj gekantistoj?
85. Kiaj estas tiaj malnova libro kaj la tre nova kompufono sur la lito?
86. Kiaj estas tiuj hipopotamaro kaj papagaro?
87. Kiaj estas la malgrandaj tasoj kaj la grandaj kruĉoj en la manoj de Toŝiko?
88. Kiaj estas la malvarmaj sukoj en la alta temperaturo?
89. Kiuj estas tiuj gefratoj kaj tiuj geamikoj?
90. Kiaj estas tiuj tre okupitaj geinstruistoj kaj tiuj tre atentaj gimnazianoj?
91. Kiuj estas tiuj skribotabloj kaj legoseĝoj?
92. Kiaj estas la malriĉa kantisto kaj la riĉa aktoro?
93. Kiuj estas tiuj geviroj kaj tiuj geknaboj en la granda salono?
94. Kiaj estas tiaj malnova radioaparato de la marko ABC kaj nova kristallikva kaj platekrana televidilo de la marko Telefunken?
95. Kio, kiuj kaj kiaj estas tiuj tri malpezaj kaj ankaŭ la du pezaj boksistoj en la boksa domo?
96. Kiuj estas tiuj tri geinstruistoj kaj  tiuj kvin gestudentoj en la biblioteko?
97. Kiaj estas la lecionoj kaj taskoj de Geografio? Ĉu enuigaj, aŭ interesaj?
98. Kiuj estas tiuj gejunuloj kaj gekolegoj en verdaj uniformoj?
99. Kiaj estas la ĝoja hundo kaj la ankoraŭ pli ĝoja kaj graveda hundino?
100. Ĉu vi scias, ĉu la Spaca teleskopo James Webb scias, kiom da galaksioj estas en la tuta Universo?
     
     

     ================
     Para reforço de dosagem:

     https://www.youtube.com/watch?v=rze_zgL0p4I&t=44s

     
     

     Para basear a próxima aula, prevista para 22.04.25:
     https://www.youtube.com/watch?v=rFDz1SsxNv8&t=315s